Atalar mİrası
Geri dönmek

Kaşgarlı Mahmud'un Dîvânu Lugâti't Türk Sözlüğünde Yer Alan Dünya Haritası

Kaşgarlı Mahmud'un Dîvânu Lugâti't Türk Sözlüğünde Yer Alan Dünya Haritası
Махмұд Қашғаридың «Диуани лұғат-т Түрк» сөздігі. Әлем картасы.
Kaşgarlı Mahmud'un Dîvânu Lugâti't Türk Sözlüğünde Yer Alan Dünya Haritası
Географикалық, топонимикалық, этностық атаулар. Қазақша аудармасы (Н.Базылхан бойынша).
Kaşgarlı Mahmud'un Dîvânu Lugâti't Türk Sözlüğünde Yer Alan Dünya Haritası
Жер-су атаулары. З.Ауезова, Роберт Ремерстің зерттеуі бойынша. 2006 ж.
Kaşgarlı Mahmud'un Dîvânu Lugâti't Türk Sözlüğünde Yer Alan Dünya Haritası
Географикалық, топонимикалық, этностық атаулар.
Kaşgarlı Mahmud'un Dîvânu Lugâti't Türk Sözlüğünde Yer Alan Dünya Haritası
Жер-су атаулары. Рәміз Әскердің зерттеуі бойынша. 2006 ж.

Genel Bilgi

Тürk dünyasının orta dönem tarihindeki ilk haritadır. Yuvarlak biçimli haritada Türk etnoslarının yaşadığı bölgeler ve batı, doğu, güney ve kuzeydeki bütün komşuları gösterilmiştir. Haritadaki metin Arapça yazılmıştır. Haritanın tam ortasında Balasağun yer almaktadır. Renkli haritada nehirler mavi, denizler yeşil, dağlar kırmızı, kumlu yerler sarı renkle verilmiştir. Şehir ve yerleşim merkezleri yuvarlak olarak gösterilmiştir.

Bilimsel Araştırma

Haritanın bilimsel açıklaması Z.A.Avezova, R.Ermers, Ramiz Asker tarafından yapılmıştır.

Literatür

  Mahmūd  al-Кāşгari  Compendum of The Turkic Dialects (Diwan luγat at-Turk). Edited and Translated with Introduction and Indices by Robert Dankoff in collaboration with James Kelly. Part I. printed at the Harvard University Printing Office. 1982.-431.


Divanü lugat-it-Türk. Tercümesi. Čeviren Besim Atalay. -Ankara, 1985. cilt I.- pp.1-530.

 Divanü lugat-it-Türk. Tercümesi. Čeviren Besim Atalay. -Ankara, 1985. cilt II. pp. 1-366.

 Divanü lugat-it-Türk. Tercümesi. Čeviren Besim Atalay. -Ankara, 1986, cilt III. pp.1- 462.

 Divanü lugat-it-Türk. Tercümesi. Čeviren Besim Atalay. -Ankara, 1986, cilt IV. pp.1-886.


Махмұт Қашқари, «Түрік тілінің сөздігі»: (Диуани лұғат-ит-түрік): 3 томдық шығармалар жинағы / Қазақ тіліне аударған, алғы сөзі мен ғылыми түсініктерін жазған А. ЕГЕУБАЙ. — Алматы: ХАНТ баспасы, 1997, 1-том, 30 б


Чоротегин Т. К. Махмуд Кашгари (Барскани) жана анын «Дивану лугати-т-турк» сөз жыйнагы: (1072-1077). Жооптуу редактор Өмүркул Караев. - Бишкек: Кыргызстан, 1997.- 169 бет, сүрөт, карта.


Махмуд ал-Кашгари. Диван Лугат ат-Турк / Перевод, предисловие и комментарии З.-А. М. Ауэзовой; индексы составлены Р. Эрмерсом. -Алматы: Дайк-Пресс, 2005. - 1288 с.


Кaşğarlı Mahmud  Divanü luğat’t-Türk. Çeviri, uyarlama, düzenleme Seçkin Erdi, Serap Tuğba Yurtsever. -İstanbul, Kabalcı yayınevi, 2005.-725.


Mamhmud Kaşğari. "Divanü Lüğat-it-Türk". Dörd cilddə. I cild, Tәrcümә edәn vә  nәşrә hazırlayan Rәmiz Әskәr. Bakı, "Ozan", 2006, 512 səh.

Mamhmud Kaşğari. "Divanü Lüğat-it-Türk". Dörd cilddə. II cild. Tәrcümә edәn vә  nәşrә hazırlayan Rәmiz Әskәr. Bakı, "Ozan", 2006, 512 səh.

Mamhmud Kaşğari. "Divanü Lüğat-it-Türk". Dörd cilddə. III cild. Tәrcümә edәn vә  nәşrә hazırlayan Rәmiz Әskәr.  Bakı, "Ozan", 2006, 512 səh.

Mamhmud Kaşğari. "Divanü Lüğat-it-Türk". Dörd cilddə. IV cild. Tәrcümә edәn vә  nәşrә hazırlayan Rәmiz Әskәr.  Bakı, "Ozan", 2006, 512 səh.


Rәmiz ӘSKER Mahmud Kaşğari vә onun «Divanü lüğat-it-türk» әseri. -Bakı, MBM -2008.-432 sәһ.


 Махмуд ал-Кашгари. Диван лугат ат-турк (Свод тюркских слов): В 3-х томах / Пер. с араб. А. Р. Рустамова под ред. И. В. Кормушина; предисл. и введ. И. В. Кормушина; примеч. И. В. Кормушина, Е. А. Поцелуевского, А. Р. Рустамова; Институт востоковедения РАН: Институт языкознания РАН. — М.: «Восточная литература», 2010. — Т. 1. - 464 с.


Kaşğarlı Mahmud  Divanü lugati’t-Türk. Giriş-Metin-Çeviri-Notlar-Dizinç Hazırlayanlar: Ahmet B.Ercilasun, Ziyat Akkoyunlu. TDK yayınları:1220, -Ankara, 2014. -995.  


 Махмуд ал-Кашгари. Диван лугат ат-турк (Свод тюркских слов): В 3-х томах / Пер. с араб. А. Р. Рустамова под ред. И. В. Кормушина; предисл. и введ. И. В. Кормушина; примеч. И. В. Кормушина, Е. А. Поцелуевского, А. Р. Рустамова; Институт востоковедения РАН: Институт языкознания РАН. — М.: «Восточная литература», 2016. — Т. 1. - 511 с.

Metin

Kaşgarlı Mahmud'un Dîvânu Lugâti't Türk sözlüğünde yer alan  

dünya haritasındaki yer ve su isimleri listesi


№

Аrapça


Тam yazımı

Türkçe


1.           

Adam

Mahbad Adam galeikum as-salam

Аdem Peygamber'in doğduğu yer

2.           

Alğaweit


Balad Alğaweit


Aleviler şehirleri

3.           

Al-Dailemit

Arz Al-Dailemit


Dailamit Ülkesi

4.           

Al-Abiskun


Bahr Al-Abiskun


Abiskun denizi (Hazar denizi)

5.           

Al-Graqın


Arz Al-Graqın


İki Irak ülkesi

6.           

Al-Habiş


Balad Al-Habiş


Habiş şehirleri

7.           

Al-Hicaz


Arz Al-Hicaz


Hicaz ülkesi

8.           

Ala-Krad

Arz Ala-Krad


Kürd ülkesi

9.           

Al-Macüz


Arz Al-Macüz


Macuz ülkesi

10.       

Al-Nasiyas

Al-Nasiyas

el Nasiyas'ın yaşadığı yer

11.       

Al-Qairawan


Arz Al-Qairawan


Kayravun ülkesi

12.       

Al-Skendrye


Al-Skendrye


İskenderiye

13.       

Al-Yacüz


Arz Al-Yacüz


Yacuz ülkesi

14.       

Al-Zid


Balad Al-Zid


Zid şehirleri

15.       

Al-Zenci


Balad Al-Zenci


Zenci şehirleri

16.       

Al-Zulqarneyin


Seddi Al-Zulqarneyin


Zulkarneyn duvarı

17.       

Amc


Amc


Amc

18.       

Andalus


Arasi Al-mağarbie wa  hi Andalus


Batı ülkeleri ya da Endülüs

19.       

An-Nisa


Balad An-Nisa


Nisa şehirleri

20.       

Azerbadken


Arz Azerbadken


Azerbaycan ülkesi

21.       

Balasağun


Balasağun


Balasağun

22.       

Barbar


Balad Barbar


Barbar şehirleri

23.       

Barman


Barman


Barman

24.       

Barsqan


Barsqan


Barskan

25.       

Basmıl


Fiaği Basmıl


Basmıl bozkırı

26.       

Başqırt


Fiaği Başqırt


Başkurt bozkırı

27.       

Beşbalıq


Beşbalıq


Beşbalık

28.       

Bulgar


Bulgar


Bulgar

29.       

Cabarka


Cabarka


Cabarka (Japonya)

30.       

Cafu


Cafu


Cafu

31.       

Canbalıq


Canbalıq


Canbalık

32.       

Cand


Cand


Cend

33.       

Ceihun


Ceihun


Ceyhun 

34.       

Cumdi


Cumdi


Cumdi

35.       

Cürcan


Cürcan


Cürcan

36.       

Darband Hasaran


Darband Hasaran


Derbent Hasaran

37.       

Eki Oğuz


Eki Oğuz


İki Oğuz

38.       

Ertiş


Ertiş


Ertis

39.       

Etil


Wadi  Etil


İdil vadisi

40.       

Etüken


Etüken


Ötüken

41.       

Gazna


Gazna


Gazne

42.       

Hind


Balad Hind


Hint şehirleri

43.       

Horasan


Arz Horasan


Horasan ülkesi

44.       

Hoarezm


Hoarezm


Harezm

45.       

Hocend


Hocend


Hocent

46.       

Hucistan


Balad Hucistan


Hucistan şehirleri

47.       

İsbicab


İsbicab


İspicab

48.       

Kalim


Arz Kalim


Kalim ülkesi

49.       

Kas


Kas /Kat


Kas/Kat?

50.       

Kasan


Kasan

Kasan

51.       

Qaşmir


Qaşmir


Keşmir

52.       

Kerman


Balad Kerman


Kerman şehirleri

53.       

Kici Taraz


Kici Taraz


Küçük Taraz

54.       

Kuşan


Kuşan


Kuşan

55.       

Marginan


Marginan


Marginan

56.       

Maşın


Maşın


Maşın (Tabgaç-Çin)

57.       

Man qışlaq


Man qışlaq


Mangışlak

58.       

Mısır


Hdud Mısır


Mısır sınırı

59.       

Nazal


Nazal


Nazal

60.       

Al-Ğuziye /Oğuz/


Balad Al-Ğuziye /Oğuz/


Oğuz şehirleri

61.       

Qıfçaq wa Al-Ğuziye /Oğuz/

Maskan  Qıfçaq wa Al-Ğuziye /Oğuz/

Kıpçak ve Oğuz yerleri

62.       

Özcend


Özcend


Özcent

63.       

Parsi


Balad Parsi


Fars şehirleri

64.       

Qaraçuq


Cabal  Qaraçuq


Karaçuk dağı

65.       

Kaşğar


Kaşğar


Kaşgar

66.       

Qatunsini


Maskan Qatunsini


Katunsini yeri

67.       

Qay


Maskan Qay


Kay yeri

68.       

Qıfçaq


Maskan Qıfçaq


Kıpçak yeri

69.       

Qoco


Qoco


Koço

70.       

Qocankar başı


Qocankar başı


Kocankar başı

71.       

Qotan


Qotan


Kotan

72.       

Rus


Rus


Rus

73.       

Sakalbe


Sakalbe


Sakalbe / Slavlar

74.       

Samarqand


Samarqand


Semerkant

75.       

Sancu

Sancu

Sancu

76.       

Sayqun


Sayqun


Seyhun

77.       

Serendib


Serendib


Serendib (Singal)

78.       

Serendib


Cabal Serendib


Serendib dağı

79.       

Sicistan


Balad Sicistan


Sicistan şehirleri

80.       

Sind


Balad Sind


Sind şehirleri

81.       

Suğal


Balad Suğal mühdeşe


Yeni Suğal şehri

82.       

Sulmi


Sulmi


Sulmi

83.       

Suwar


Suwar


Suvar

84.       

Şam


Şam


Şam

85.       

Şaş


Şaş


Şaş

86.       

Tabarstan


Tabarstan


Таbaristan

87.       

Taraz


Taraz


Таraz

88.       

Tatar


Fiaği Tatar


Таtar bozkırı

89.       

Türk


Anas keşinmiz Al-Türk


Çok Türkler yaşar

90.       

Uyğur


Fiaği wa rahl  İğur /Uyğur/ Al-mafiha


Suyu bol Uygur yerinin kırları ve kumlu bölgesi

91.       

Uyğur


Balad İğur /Uyğur/

Uygur şehirleri

92.       

Üç


Üç


Üç/Oş?

93.       

Warnk


Warnk


Frenk

94.       

Yafınc


Yafınc


Yafinç

95.       

Yamar


Wadi Yamar


Yamar vadisi

96.       

Yarkend


Yarkend


Yarkent

97.       

Yemek


Fiaği Yemek


Yemek bozkırı

98.       

Yemen


Arz Yemen


Yemen ülkesi

99.       



Vahşi hayvanlar yaşar

100.   



Kar kalın olduğundan insanlar yaşamaz

101.   



Çok sıcak olduğundan insanlar yaşamaz